Eklem Protez (Artroplasti) Cerrahisi
Diz ve kalça eklem protezi ameliyatları. İleri kireçlenme olgularında total ve parsiyel protez uygulamaları. Seramik-seramik yüzey teknolojisi, robotik cerrahi ve minimal invaziv tekniklerle eklem protezi cerrahisi.
Genel Bakış
Eklem protezi cerrahisi, ileri kireçlenme (artroz) nedeniyle hasar görmüş eklem yüzeylerinin yapay implantlarla değiştirilmesidir. En sık diz ve kalça eklemlerine uygulanır. Hastanın ağrısız yürüme kapasitesini ve yaşam kalitesini geri kazandırmak temel hedeftir.
Ameliyat kararı, hastanın ağrı düzeyi, günlük aktivitelerinin ne kadar kısıtlandığı ve non-cerrahi tedavilerin yeterliliği göz önüne alınarak verilir. Röntgen bulguları tek başına karar kriteri değildir. Her hasta bireysel olarak değerlendirilir.
Modern protez cerrahisinde seramik-seramik yüzey teknolojisi, yüksek çapraz bağlı polietilen ve gelişmiş implant tasarımları kullanılır. Minimal invaziv yaklaşımlar ve hızlı iyileşme protokolleri (ERAS) ile hastanelerde kalış süresi kısalmıştır.
Tedavi Edilen Durumlar
Diz Kireçlenmesi (Gonartroz)
Diz ekleminin kıkırdak dokusunun zaman içinde aşınması ile ortaya çıkar. Merdiven inip çıkmada zorluk, gece ağrısı, yürüme mesafesinde azalma ve dizde şişlik başlıca belirtilerdir. İleri evrede total diz protezi uygulanır.
Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz)
Kalça ekleminin aşınması kasık ağrısı, yürüyüşte zorluk ve ayakkabı bağlayamama gibi şikayetlere yol açar. Ağrı, kalçadan dize kadar yayılabilir. Total kalça protezi en etkili çözümdür.
Romatoid Artrit
Bağışıklık sistemi kaynaklı eklem iltihabı, diz ve kalçada hızlı hasara neden olabilir. Medikal tedaviye rağmen hasar ilerlediğinde protez cerrahisi gündeme gelir.
Avasküler Nekroz
Kalça kemiğinin kan dolaşımının bozulması sonucu ölmesidir. Alkol, kortizon kullanımı veya travma sonrası ortaya çıkabilir. Erken evrede koruyucu cerrahi, ileri evrede protez gerekir.
Posttravmatik Artroz
Eski eklem kırıkları sonrası yıllar içinde gelişen kireçlenmedir. Genç hastalarda bile görülebilir. Protez kararı, aktivite düzeyi ve implant ömrü dengelenerek verilir.
Başarısız Önceki Cerrahiler
Önceden yapılmış diz veya kalça ameliyatlarının başarısız olduğu durumlarda revizyon protez cerrahisi uygulanır. Bu tür cerrahiler daha karmaşıktır ve tecrübe gerektirir.
Tedavi Yaklaşımları
Total Diz Protezi
Dizin üç bölmesinin (iç, dış, diz kapağı) yapay implantlarla değiştirilmesidir. Kobalt-krom femoral komponent, titanyum tibial komponent ve yüksek çapraz bağlı polietilen kullanılır.
Parsiyel (Tek Bölme) Diz Protezi
Sadece dizin bir bölmesi etkilendiğinde o bölgeye sınırlı implant uygulanır. Daha az kemik kaybı ve daha hızlı iyileşme avantajı vardır. Uygun hasta seçimi kritiktir.
Total Kalça Protezi
Femur başı ve asetabulumun yapay komponentlerle değiştirilmesidir. Seramik-seramik, metal-polietilen veya seramik-polietilen yüzey kombinasyonları hastaya göre seçilir.
Minimal İnvaziv Kalça Cerrahisi
Daha küçük kesilerle yapılan kalça protezi ameliyatı, kas hasarını azaltır ve erken ayağa kalkmayı sağlar. Uygun anatomi ve kiloda hastalarda tercih edilir.
Revizyon Protez Cerrahisi
Eskimiş veya sorun yaşayan protezlerin yeniden değiştirilmesidir. Kemik kaybı varsa özel revizyon implantları ve kemik greftleri kullanılır.
İyileşme Süreci
Protez cerrahisi sonrası modern protokollerde hasta ameliyatın aynı günü veya ertesi günü ayağa kaldırılır. Fizik tedavi ilk günden itibaren başlar. Hastanede kalış süresi genellikle 2 ila 4 gündür.
İlk 6 hafta ağrı ve şişlik kontrolü ile eklem hareket açıklığının kazandırılması odaklıdır. 6-12. haftalar arasında yürüme desteksiz hale gelir. 3. aydan sonra hastaların büyük çoğunluğu normal yaşamlarına dönmüştür. Protezin tam fonksiyonel performansa ulaşması 6 ayı bulabilir. Düzenli takip ile protezin ömrü uzatılır. Modern diz ve kalça protezleri 15 ila 25 yıl veya daha uzun süre sorunsuz çalışabilir.
Sık Sorulan Sorular
Protez ameliyatı için yaş sınırı var mı?
Belirli bir alt veya üst yaş sınırı yoktur. Karar, hastanın genel sağlığına, aktivite düzeyine ve şikayetlerinin şiddetine göre verilir. Artık 60 yaş altı hastalarda da aktif yaşamı sürdürmek için protez uygulanabilmektedir.
Protez ne kadar süre kullanılır?
Modern protezler, uygun hasta ve doğru cerrahi teknikle 15 ila 25 yıl veya daha uzun süre sorunsuz çalışabilir. Hastanın kilosu, aktivite düzeyi ve implant kalitesi ömrü etkileyen ana faktörlerdir.
Ameliyattan sonra ne zaman yürürüm?
Hızlı iyileşme protokolleri ile ameliyat sonrası 4-6. saatlerde ayağa kalkılabilir. İlk gün kısa mesafeler yürünür. Taburculuk genellikle 2-4 gün içinde yapılır ve hasta yürüteç veya koltuk değneği ile eve gider.
Protez sonrası hangi sporlara dönebilirim?
Yüzme, bisiklet, yürüyüş ve hafif tempolu yoga önerilen aktivitelerdir. Koşu, basketbol, futbol gibi yüksek etkili sporlar implant ömrünü kısaltabilir. Golf ve hafif tenis genellikle güvenlidir. Kişisel plan için doktorunuza danışın.
Ameliyattan sonra normal hayata ne zaman dönerim?
Masa başı işler için 4-6 hafta, fiziksel iş kollarında 2-3 ay gerekebilir. Araba kullanmaya genellikle 4-6. haftada başlanır. Tam iyileşme 3-6 ay sürer.
Son güncelleme: Nisan 2026
Videolar